Etapy rozwoju dziecka


Maria Montessori podzieliła okres życia człowieka od narodzin do dorosłości na cztery etapy:

Etap I – od narodzin do 6 roku życia: Maria Montessori osobno traktuje podokres od 0 do 3 lat, który nazywa okresem psychicznego embriona. W tym czasie dziecko rozbudowuje organ psychiczny, czyli: ruch i inteligencję, mowę i zachowania społeczne oraz uczucia. Pierwsze trzy lata życia to rozwijanie sprawności oraz wytwarzanie świadomości.

W podokresie obejmującym wiek od 3 do 6 lat dziecko przechodzi od stanu nieświadomości do świadomości. Jest to etap świadomego zdobywania wiedzy, ale i poznawania samego siebie w kontakcie z rzeczywistością. Jest to czas w okresie życia dziecka, w którym dziecko nieustannie myśli i pracuje, chłonąc wszystko, co go otacza.

W tych pierwszych sześciu latach życia dziecko uczy się więcej niż kiedykolwiek później. Dzieci uczą się w tym okresie chodzić, samodzielnie jeść, ubierać się, mówić. Rozwijają swoje umiejętności ruchowe i poznawcze, zaczynają naśladować osoby dorosłe i zaczynają mieć własne oczekiwania wobec świata. Montessori zauważyła, że dzieci w wieku od narodzin do 6 roku życia są odkrywcami, którzy głównie wykorzystują swoje zmysły, budując siebie i swój intelekt poprzez przyswajanie tego, co istnieje w ich otoczeniu. „W tym pierwszym okresie umysł przyswaja jednak przede wszystkim elementy orientacji w swoim środowisku, których będzie potrzebował dla późniejszych podbojów. Dlatego zasadnicze znaczenie dla całego rozwoju osobowości ma uwrażliwienie na porządek, bo pozwala pojąć zasady ładu języka i społeczności, przedmiotów i poczynań.” Cechą charakterystyczną tego etapu jest umiejętność „studiowania całości poprzez badanie detalu.”

Etap II – od 6 roku życia do 12 lat: Jest to etap, w którym zostają poszerzone granice obszaru działania, w których dziecko dotąd się rozwijało. W tym okresie dziecko uczy się już wolniej i spokojniej, ale jest to nauka w pełni świadoma. Wiek od 6 do 12 lat to czas świadomego poznawania. Dzieci rozwijają swoje zdolności abstrakcyjnego myślenia i wyobraźni oraz wykorzystują zdobytą wcześniej wiedzę do dalszych poszukiwań. Na tym etapie Montessori określa dziecko jako „społecznego noworodka”, które szuka moralności i reguł panujących w świecie. To tutaj silnie rozwija się sumienie jako instancja kierująca postępowaniem i różnicująca dobro od zła.

Etap III – od 12 do 18 lat: Jest to czas, w którym młodzi ludzie szukają swojego miejsca w społeczeństwie i próbują wykorzystać możliwości, by w tym społeczeństwie uczestniczyć.

Etap IV – od 18 do 24 lat: To okres wkroczenia człowieka w dorosłość. Jest to czas, kiedy ludzie stają się specjalistami w pewnej dziedzinie lub dziedzinach i w ten sposób (poprzez swoją pracę) biorą udział w budowaniu świata oraz tworzenia dialogu pomiędzy sobą nawzajem.